Na co powinien zwrócić uwagę mężczyzna po czterdziestce? Powinien zdać sobie sprawę z kilku faktów, które w istotny sposób rzutować mogą na jego dalsze życie.

Postęp cywilizacji, który dotyczy również osiągnięć medycyny spowodował, że średnia długość życia mężczyzn wydłużyła się z 45 lat (w latach pięćdziesiątych XX wieku) do ponad 64 lat (na przełomie wieku XX i XXI), zaś w roku 2050 wynieść ma lat 75! Zwiększa się więc w sposób gwałtowny populacja mężczyzn dojrzałych, coraz starszych. Wzrost świadomości zdrowotnej w tej rosnącej grupie społecznej jest nieodzownym warunkiem utrzymania takiej jakości życia, aby nie było ono pasmem udręk związanych z chorobami wieku podeszłego, ale by stanowiło satysfakcjonujące, pełne radości doznanie.

Z biegiem lat dochodzi do stopniowego upośledzenia czynności fizjologicznych wielu układów i narządów. Jednym z nich, szczególnie narażonym na schorzenia wieku starszego, jest układ męskich narządów płciowych. Zasadniczymi jego elementami są - jądra, drogi nasienne oraz gruczoł krokowy (prostata). Zapobieganiem oraz leczeniem schorzeń i patologii tego układu tradycyjnie już zajmuje się gałąź medycyny zwana urologią. To właśnie mężczyźni po 40 - 50 roku życia stanowią trzon pacjentów w gabinetach urologicznych i ta właśnie grupa mężczyzn będzie coraz liczniej poczekalnie owych gabinetów wypełniać.

Na jakie choroby "urologiczne" narażeni są mężczyźni, którzy rozpoczęli piątą dekadę życia?

Najczęstszymi chorobami tego wieku są schorzenia gruczołu krokowego, zwanego inaczej prostatą. U mężczyzn młodszych występują zazwyczaj stany zapalne gruczołu krokowego, w wieku powyżej 50 lat dominują objawy związane z powiększeniem (przerostem) tego narządu. Będą to - łagodny rozrost gruczołu krokowego (gruczolak prostaty) oraz nowotwór złośliwy - rak prostaty.

Prostata - gruczoł wielkości kasztana, położony pod pęcherzem moczowym, powiększając swoje rozmiary uciska cewkę moczową, która przebiega przez jego miąższ i powoduje w ten sposób zaburzenia w oddawaniu moczu. Łagodny rozrost gruczołu krokowego (prostaty) jest najczęstszą chorobą układu płciowego dotykającą mężczyzn w tej grupie wiekowej. W Polsce problem dotyczy ponad 2 milionów mężczyzn, a więc połowy z tych, którzy ukończyli 50 rok życia. Częstość występowania tego schorzenia powoduje, że można ją uznać za mającą wymiar społeczny.

Rak prostaty jest to jeden z najczęstszych nowotworów u mężczyzn w wieku podeszłym. W Polsce stanowi on w populacji męskiej trzecią pod względem częstości przyczynę zgonów na choroby nowotworowe. Mikroskopowe elementy tego nowotworu spotyka się już w wieku około 50 lat u prawie 30% mężczyzn i aż u 80 % mężczyzn w wieku lat 80. Guz ten rozwija się stosunkowo powoli, niekiedy bezobjawowo, początkowo objawy jego mogą sugerować łagodny rozrost prostaty. Dlatego tak ważne jest wykrycie go w fazie, w której można leczyć go radykalnie i skutecznie.

Służyć temu może regularne, co najmniej raz do roku, badanie gruczołu krokowego u urologa, z chwila przekroczenia 50 roku życia lub wcześniej, w przypadku pojawienia się objawów zaburzeń w oddawaniu moczu. Niestety, jak wiemy, wielu mężczyzn odwleka wizytę u urologa. Spowodowane jest to zarówno skrępowaniem jak i brakiem podstawowej wiedzy na temat chorób prostaty oraz możliwości ich leczenia.

Kolejnym schorzeniem, występującym u mężczyzn w omawianej grupie wiekowej, są nieprawidłowości życia płciowego spowodowane zaburzeniami erekcji. Znamienne nasilenie częstotliwości tych zaburzeń obserwuje się już od piątej dekady życia, a dotyczą one, w różnym stopniu, ponad połowy mężczyzn w przedziale wieku od 40 do 70 lat. Również te zaburzenia są, w aspekcie diagnostyczno-terapeutycznym, domeną urologii. Wiele z nich jest obecnie skutecznie i bezpiecznie leczonych.

Proces starzenia się organizmu męskiego związany jest często z zaburzeniami hormonalnymi, zasadniczo niedoborem męskich hormonów płciowych, produkowanych głównie przez jądra. Towarzyszą temu takie objawy jak obniżenie libido, osłabienie potencji, pogorszenie jakości życia i ogólnego samopoczucia, zmniejszenie sprawności fizycznej i intelektualnej, zaburzenia snu. Uzupełnienie niedoborów hormonalnych poprzez ich właściwą substytucję może w tych przypadkach przynieść spektakularna poprawę. I w tych przypadkach właściwe rozpoznanie schorzenia, postawione przez urologa, może mieć kluczowe znaczenie.

Z powyżej przedstawionych skrótowo zagadnień, związanych ze schorzeniami panów "po czterdziestce", widać jak istotny jest właściwy, ścisły kontakt mężczyzn tej populacji ze specjalistą urologiem. Bez przesady powiedzieć można, że wiek XXI z jego przemianami demograficznymi, cechującymi się gwałtownym przyrostem mężczyzn po 40-tce, stanowić będzie przez najbliższe lata wielkie wyzwanie dla urologii.

Autor: Dr. Ryszard Hanecki