Czy mam łagodny przerost prostaty?

Nie istnieją ścisłe kryteria, pozwalające na rozpoznanie łagodnego przerostu gruczołu krokowego. Jest to schorzenie, którego wszystkich przyczyn jeszcze nie znamy, choroba "tajemnicza", o chimerycznym, często nieprzewidywalnym przebiegu, związana z okresami niewytłumaczalnych zaostrzeń i samoistnej niekiedy remisji. Jedna z definicji określa łagodny przerost prostaty jako "...niejednorodny zespół chorobowy, na który składają się zarówno objawy i dolegliwości jak i zmiany patologiczne, zaś udział i nasilenie powyższych czynników są u poszczególnych chorych wyrażone w różnym stopniu".

Istnieją jednakże pewne orientacyjne parametry dzięki którym możemy zarówno z dużym prawdopodobieństwem pokusić się o rozpoznanie tej choroby (kryteria "mierzalne"), jak i ocenić stopień jej zaawansowania (kryteria kliniczne zaawansowania). Możemy też, posługując się skalą punktową, zobiektywizować dolegliwości i objawy towarzyszące chorobie.

Inne choroby przebiegające z zaburzeniami w oddawaniu moczu

Należy pamiętać, że dolegliwości, sugerujące możliwość istnienia łagodnego rozrostu prostaty mogą występować również w przebiegu innych chorób

gruczołu krokowego (rak, zapalenie),
dolnych dróg moczowych (zapalenie pęcherza, rak pęcherza, zwężenie cewki, dysfunkcja neurogenna pęcherza) czy też
schorzeń innych układów (cukrzyca, choroby neurologiczne, choroby przysadki, naczyń, nerek, zażywanie leków moczopędnych).

Dlatego u chorych z objawami zaburzeń w oddawaniu moczu należy przeprowadzić odpowiednie badania w celu rozpoznania rzeczywistej przyczyny tych dolegliwości.

Istnieje grupa mężczyzn, u których naturalnym następstwem starzenia się ustroju jest osłabienie siły strumienia moczu oraz zmniejszenie objętości mikcji, przebiegające bez żadnych trudności w opróżnianiu pęcherza i nie związane z przerostem prostaty. Nie wymagają oni oczywiście leczenia urologicznego.

Kryteria "mierzalne" łagodnego przerostu stercza

Jeśli weźmiemy pod uwagę wartości parametrów obiektywnych ("mierzalnych") łagodny rozrost prostaty oznaczać będzie:

powiększenie prostaty do masy powyżej 20 g,
osłabienie przepływu cewkowego do wartości Qmax. niższej niż 15 ml/sek.,
dolegliwości i objawy ze strony dolnych dróg moczowych o nasileniu wyższym niż 7 punktów w skali I-PSS.

(orientacyjnie: 0-7 pkt. = dolegliwości o łagodnym nasileniu, 8-19 pkt. = średnio nasilone, 20-35 pkt. = ciężkie).

Kryteria kliniczne zaawansowania choroby

Stopień klinicznego zaawansowania łagodnego rozrostu BPH można określić biorąc pod uwagę, umownie przyjęte, cztery okresy choroby (patrz tabela).

Tabela: Okresy zaawansowania klinicznego.

Okres	Powiększenie stercza	LUTS (I-PSS pkt.)	Flow Qm (ml/sek.)	Pęcherz beleczkowanie	R_v (ml)
I - powiększania stercza	+	-	> 15	-	-
II - podrażnienia	+	zmienne (	10 - 15	+ -
III - kompensacji	++	stałe	< 10	+	>50
IV - dekompensacji	+++	stałe nasilone (>19)	< 10	+ + uchyłki, zastój w g.d.m.	>100