Cukrzyca prowadzi do wielu niekorzystnych dla zdrowia następstw, określanych jako powikłania cukrzycy. Ostre powikłania cukrzycy wiążą się z gwałtownymi zmianami stężenia cukru we krwi i wymagają szybkiej

Poważny problem stanowią również przewlekłe powikłania cukrzycy. Uszkodzenie narządu wzroku w przebiegu cukrzycy nadal jest główną przyczyną ślepoty, a uszkodzenie nerek - przyczyną schyłkowej niewydolności nerek wymagającą dializoterapii. Wielu chorych z cukrzycą cierpi również z powodu stopy cukrzycowej, która często jest przyczyną amputacji kończyny.

Innym powikłaniem cukrzycy związanym z neuropatią cukrzycową jest impotencja. Równie niepokojące statystyki dotyczą chorób serca w cukrzycy. Wiadomo, że średni czas przeżycia chorych z cukrzycą typu 2 jest o 5 lat krótszy w porównaniu do chorych bez cukrzycy, a główną przyczyną zwiększonej śmiertelności są choroby układu sercowo-naczyniowego.

Należy zaznaczyć, że cukrzyca typu 2 przez wiele lat rozwija się podstępnie i w momencie jej rozpoznania, aż ponad połowa chorych ma już cechy rozwiniętych przewlekłych powikłań cukrzycy. Dowodów na to dostarczyły badania brytyjskiej organizacji United Kingdom Prospective Diabetes Study (UKPDS).

Jak wspomniano powyżej, cukrzyca uszkadza wiele narządów, ale w szczególności przyczynia się do chorób serca. Z badań szwedzkich wynika, że co drugi chory przyjęty do szpitala z powodu zawału mięśnia sercowego ma nierozpoznane dotąd zaburzenia gospodarki węglowodanowej - cukrzycę, bądź upośledzoną tolerancję glukozy.

Dlaczego tak jest? Otoż cukrzyca stanowi niezależny czynnik ryzyka choroby wieńcowej, a ponieważ towarzyszy jej nadciśnienie, zaburzenia gospodarki lipidowej, otyłość - obserwujemy kumulację czynników ryzyka co prowadzi do przyspieszonej miażdżycy. Choroba wieńcowa w cukrzycy ma szereg odrębności. Obserwujemy wcześniejsze jej występowanie, zmiany w naczyniach wieńcowych są bardziej nasilone. Jednak mimo to, chory z cukrzycą i chorobą wieńcową trafia do lekarza późno, ze względu na brak typowych objawów ostrzegawczych. Objawy choroby wieńcowej nie są charakterystyczne.

Należy podkreślić, że chory z cukrzycą to często chory bez bólu. Jest to tzw. nieme niedokrwienie, co wiąże się z uszkodzeniem nerwów w przebiegu cukrzycy.

Czy powikłania cukrzycy można leczyć? Od wielu lat poszukiwane są leki, które mogłyby zahamować rozwój tych obciążających pacjenta powikłań. Trwają badania nad coraz nowszymi metodami leczenia. W dalszym ciągu metody te jednak nie są doskonałe. Wydaje się więc, że najlepszym sposobem jest prewencja cukrzycy, a tym samym jej powikłań.

Piśmiennictwo:
Stratton I.M., Adler A.I., Neil A.W.: Association of glycemia with macrovascular and microvascular complications of type 2 diabetes (UKPDS 35): prospective observational study. BMJ 2000;321:405-412.Norhammar A., Tenerz A., Nilsson G. i wsp.: Glucose metabolism in patients with acute myocardial infarction and no previous diagnosis of diabetes mellitus: a prospective study. Lancet 2002;359:2140-44.